VS-Iran: Overval op nucleaire brandstofmarkt

door Rudo de Ruijter,
Onafhankelijk onderzoeker

15 september 2008*

In de coulissen van het politieke steekspel rond Iran, zijn een paar landen bezig met het vormen van een nieuwe wereldorde. Ze nemen de wereldmarkt voor nucleaire brandstoffen in bezit. Nieuwe regels van het Internationale Agentschap voor Atoom Energie (IAAE) moeten voorkomen, dat er nieuwe concurrenten op die markt verschijnen. De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Rusland, China en Japan zullen de nucleaire tankstations van de wereld worden. Onder de paraplu van de IAAE zullen deze leveranciers de regels dicteren, de prijzen vaststellen en bepalen in welke valuta zij betaald willen worden. Iran is het voorwendsel en de test voor hun plannen. De problemen van de wereldeconomie van morgen worden vandaag gevormd. 

Inhoud:

·        Voorgeschiedenis

       - Iran en het Non-Proliferatie Verdrag

       - De nucleaire geschiedenis van Iran

       - Van sjah Reza tot Khomeini

·        De beschuldigingen tegen Iran: 130 gram uranium

·        De gebruikelijke agenda van de VS: de olie, de dollar en de buitenlandse schuld

·        De Iraanse oliebeurs

·        Zoeken naar bondgenoten

·        E3, de vreemde Europese delegatie

·        Rusland en China

·        Waarom wil Iran kernenergie?

·        Is verrijking in landen zonder kernwapens gevaarlijk?

·        De geboorte van een nieuwe wereldorde

·        Bedenkelijke elementen

·        Het VN-theater

Voorgeschiedenis

Iran en het Non-Proliferatie Verdrag

De president van de VS wil ons doen geloven, dat Iran plannen heeft voor kernwapens. Welnu, we herinneren ons, dat hij in 2002 Irak ervan beschuldigde massavernietigingswapens te hebben. Dat bleek een leugen. Laten we de feiten nader beschouwen.

Iran is een lidstaat van het Non-ProliferatieVerdrag sinds de eerste dag van dat verdrag in 1968. [1] Het verdrag beoogt niet alleen de verspreiding van kernwapens tegen te gaan, maar ook elkaar te helpen bij de ontwikkeling van civiele kernenergie. [2] In het verdrag beloofden de landen die kernwapens hadden (VS, Rusland, China, Frankrijk en Engeland) deze te ontmantelen. (Tot nu toe zijn zij hun belofte niet nagekomen.) De andere leden moesten overeenkomsten sluiten met het Internationale Agentschap voor Atoom Energie (IAAE), de waakhond van het verdrag, voor de implementatie van controles. IAAE’s overeenkomst met Iran werd 15 mei 1974 van kracht. [3]

De nucleaire geschiedenis van Iran

In die tijd regeerde sjah Reza Iran. Dank zij Operatie Ajax (van Engeland en de VS) in 1953 zat hij nog steeds op de troon. In 1957 wilde sjah Reza kernenergie in Iran gaan ontwikkelen. [4] De VS bood alle hulp en spullen die hij wenste: een onderzoeksreactor, verrijkt uranium en plutonium. De onderzoeksreactor werd in november 1967 gestart, maar ging al gauw stuk. Toen werden ook de Fransen goede vrienden. Zij beloofden de onderzoeksreactor te repareren. De sjah verstrekte aan Frankrijk een lening van 1 miljard dollar voor de bouw van een verrijkingscentrale in Tricastin, in het Zuiden van Frankrijk. Vanaf 1974 boden nog meer landen hun diensten aan. Contracten volgden voor vijf reactors en brandstof uit Frankrijk, twee reactors en brandstof uit de VS, regelmatige aankopen van uranium uit Australië en twee reactors uit West-Duitsland. Denemarken leverde 10 kilo hoog verrijkt uranium en 25 kilo natuurlijke uranium. Technisch personeel kwam uit Argentinië en India, terwijl Iraanse studenten naar het Verenigd Koninkrijk en West-Duitsland gingen. Gesprekken werden gevoerd met Pakistan en Turkije voor regionale nucleaire samenwerking. Het Iraanse budget voor atoomenergie steeg van 30 miljoen dollar in 1975 naar 1 miljard het jaar daarop en er werden nog meer reactors uit de VS besteld. Tegen het einde van 1978, terwijl er nog geen enkele reactor voltooid was, had de sjah geen geld meer. Ondertussen bereikte de weerstand van het volk tegen de sjah’s bloedvergietende onderdrukking zijn toppunt.

Van sjah Reza tot Khomeini

De weerstand tegen de sjah was gegroeid sinds 1953, toen volksheld en Eerste Minister Mossadeq afgezet was door een gezamenlijke coup van de CIA, de Engelsen en de sjah. [5] Mossadeq had succesvol gestreden voor de nationalisatie van de Anglo Iranian Oil Company (BP). Gedaagd door Engeland, had Mossadeq de zaak gewonnen bij het Internationale Gerechtshof in Den Haag. [6] Tijdens de coup was de sjah aanvankelijk het land uit gevlucht, maar kwam terug, nadat het leger er in geslaagd was het protest van de bevolking neer te slaan. In 1960, om zijn Amerikaanse vrienden te plezieren, verleende hij diplomatieke immuniteit aan alle VS burgers die in Iran werkten. Een jonge tegenstander, Ruhollah Khomeini, durfde de sjah daarover in het openbaar te bekritiseren. De eerste keer kreeg hij gevangenisstraf en toen hij een paar jaar later recidiveerde, werd hij het land uit gezet. De onderdrukking door de sjah nam met de jaren toe. In rellen werden vele honderden tegenstanders gedood en duizenden gewond. In 1977 waren alle oppositie bewegingen verenigd en in januari 1979 vluchtte de sjah definitief het land uit. Khomeini kwam in triomf terug en op 1 april 1979 werd per referendum de Islamitische Republiek Iran uitgeroepen. In november 1979, toen studenten hadden vernomen, dat de sjah naar de VS was gegaan, bestormden zij de ambassade van de VS in Teheran om zijn uitlevering te eisen en hem terecht te kunnen stellen. Een lang gijzeldrama volgde. Een poging van de VS om het ambassadepersoneel te bevrijden mislukte. President Saddam Hussein van Irak, destijds een goede vriend van de VS, viel Iran binnen en kondigde aan, dat hij binnen drie dagen in Teheran zou zijn. De oorlog tussen Irak en Iran zou echter 10 jaar duren en honderdduizenden levens kosten.

Tijdens het eerste oorlogsjaar, op 7 juni 1981, bombardeerde Israël de bijna voltooide kerncentrale van Osirak, in Irak. [7] Israël heeft kernwapens en is geen lid van het Non-Proliferatie verdrag. Veel landen voelen zich bedreigd door het Israëlische nucleaire wapenarsenaal.

Met het uitéén vallen van het Warschaupact en Saddam Hussein’s invasie van Koeweit, draaide de houding van de VS ten aanzien van Irak 180 graden. De VS beschouwde nu zowel Irak als Iran als vijanden. Maar omdat deze landen respectievelijk 10,5 en 10 procent van ‘s werelds oliereserves hebben, was het onwaarschijnlijk dat de VS hen gewoon links zouden laten liggen. De VS verbruikt in zijn eentje een kwart van de hele wereldolieproductie en beschikt zelf nog slechts over minder dan 2 procent van ’s werelds oliereserves. Haar afhankelijkheid van geïmporteerde olie neemt snel toe. Volgens Bush was die in mei 2006 al 60 procent. [8]

------

De beschuldigingen tegen Iran: 130 gram uranium

Op 16 juni 2003 kondigde het Internationale Agentschap voor Atoom Energie aan, dat Iran een uraniumimport uit 1991, als ook het opslaan en verwerken daarvan, niet had gerapporteerd. Dat is waar. Maar uit een vertrouwelijk document van de IAAE van 6 juni 2003 vernemen we, dat deze import slechts 130 gram uranium bevatte. [9] Volgens artikel 37 van de officiële overeenkomst tussen de IAAE en Iran, van kracht sinds 15 mei 1974, zijn nucleaire materialen, die minder dan 1 kilo uranium bevatten, vrijgesteld van de IAAE regels. [10] De beschuldigingen van de IAAE moesten de wereld doen geloven, dat Iran de regels had overtreden.

Vergelijkbare steekspelletjes zijn er rond het Additionele Protocol. Tijdens het embargo tegen Irak, toen er bewijs moest worden gevonden van massavernietigingswapens en Saddam Hoessein niet méér rechten wilde verlenen aan de VN-inspecteurs, had de IAAE extra regels ontwikkeld om haar inspecties te vergemakkelijken. De nieuwe regels zouden het ook makkelijker maken om nog meer onderscheid te maken tussen de leden van het verdrag: excessieve regels voor het ene land en vriendelijke regels voor andere.

In juni 2003 hadden pas 33 van de 188 leden van het Additionele Protocol ondertekend. Niettemin wilde de VS en een delegatie van de Europese Unie (gevormd door Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk) Iran dwingen het Additionele Protocol te ondertekenen. In ruil beloofden de drie Europese landen (E3) om met interessante handelsovereenkomsten op de proppen te komen. Iran wilde wel aanhoren wat zij te bieden hadden. Dat is niet zo verwonderlijk. De EU is Iran’s belangrijkste handelspartner, met 36 % van de Iraanse exporten die naar de EU gaan en ruwweg 40 % van de EU-importen, die uit Iran komen. [11] [12] Sinds het voorjaar van 2003 verkocht Iran haar olie zelfs in euro’s in plaats van dollars, wat goed is voor Europa en slecht is voor de VS, omdat dit de dollar verzwakt.

Tijdens de gesprekken over nieuwe handelsovereenkomsten met de Europeanen had Iran vrijwillig ingestemd met een tijdelijke stopzetting van haar onderzoeksprogramma voor de verrijking van uranium en, vooruitlopend op de eventuele ondertekening van het Additionele Protocol, liet zij uitgebreide inspecties van haar nucleaire installaties toe. Na herhaalde Iraanse verzoeken werd echter duidelijk, dat de E3 niet van plan was haar belofte voor handelsovereenkomsten in te lossen. Ze wilde de gesprekken slechts eindeloos laten duren om ondertussen Iran te verhinderen uranium te verrijken. Iran hervatte haar onderzoeksprogramma en paste weer de contractueel overeengekomen regels voor de IAAE-inspecties toe. Dat leidde tot een poging van de VS en de E3 om Iran door de Veiligheidsraad van de VN te laten veroordelen.

De gebruikelijke agenda van de VS: de olie, de dollar en de buitenlandse schuld…

Dus, als de zogenaamde bewijzen tegen Iran nep blijken te zijn, wat is dan de echte issue? Ik denk, dat het algemene idee voor iedereen wel duidelijk is. Met haar buitensporige energieverbruik denkt de VS, dat het nodig is pro-VS regeringen te hebben in Irak, Iran en voor het pijpleidingproject van UNOCAL ook in Afghanistan. Tijdens de Koude Oorlog waren Saddam Hussein in Irak en sjah Reza in Iran nuttige geallieerden, maar die dagen waren voorbij. Dank zij Bush hebben we nu oorlogen in Afghanistan en Irak. Iran ligt er tussen in. Gezien de reputatie die de VS in Iran opgebouwd heeft, zal een pro-VS regering hier niet gauw spontaan tot stand komen.

De tweede oorzaak, die de agressieve houding van Bush tegenover Iran verklaart, is Iran’s aandeel in de verzwakking van de dollar. En de hegemonie van de VS stoelt in grote mate op de wereldwijde vraag naar dollars.

In het kort werkt dat zo. Bijna alle olie en gas op de wereld wordt verhandeld in dollars. Het eerste voordeel daarvan is, dat de VS altijd vrij over olie en gas kan beschikken. Indien nodig kan ze immers simpelweg de benodigde dollars « drukken » [13] Het tweede voordeel is, dat het buitenland dollars nodig heeft. Sinds 1971 had de VS het voordeel de wereldleverancier van petrodollars te zijn. Dollars aan het buitenland leveren betekent, dat de VS dollars kan drukken en daarmee goederen, diensten en investeringen kan inkopen. Omdat de buitenlanders de dollars nodig hebben om gas en olie te kopen en de dollars in gebruik houden in de internationale handel buiten de VS, hoeft de VS daar niets voor terug te leveren. Dollars aan het buitenland leveren betekent vrij winkelen. Op deze manier importeert de VS twee keer zoveel goederen als het exporteert. Voor elke tweede container wordt niets aan het buitenland geleverd. [14] Het bedrag wordt simpelweg toegevoegd aan de buitenlandse schuld.  Volgens de Federal Reserve, de centrale bank van de VS, was de netto buitenlandse schuld van de VS 2.500.000.000.000 dollars in december 2007. [15] Als  de wereld op een dag de biljoenen dollars, die ze nu heeft, begint te verkopen, zouden de wisselmarkten overspoeld worden en de dollar zou bijna niets meer waard worden. Het zou een enorme financiële crisis veroorzaken. Maar wanneer de dollar niets meer waard is, betekent dat ook, dat de buitenlandse schuld is oplost. Het is dus zeer aantrekkelijk valuta te leveren, die permanent in het buitenland in gebruik blijven. En dat is het geval zolang de wereld dollars nodig heeft om gas en olie te kopen.

Echter, met de torenhoge buitenlandse schuld, is de dollar kwetsbaar. Toen Irak, dat over de op één na grootste oliereserves ter wereld beschikt, op 6 november 2000 op de euro overstapte [16] [17] , zette dat een lange daling van de dollar in gang. [18] Andere landen hadden ook plannen om de dollar de rug toe te keren. [19] Op 4 juli 2002 was de situatie zo kritisch geworden, dat het IMF waarschuwde voor een mogelijk in elkaar klappen van de dollar. [20] Drie weken later werden op Downing Street de plannen voor de invasie van Irak besproken. [21] Op 26 augustus 2002 betoogde vice-president Dick Cheney : « er bestaat geen twijfel, dat Saddam Hoessein nu massavernietigingswapens heeft .» [22] Eind 2002 had de dollarkoers18 procent verloren. Op 20 maart 2003 zette de VS de Veiligheidsraad van de VN aan de kant en viel Irak binnen. Op 6 juni 2003 draaiden ze de Iraakse oliehandel weer terug in dollars. [23] Maar vanaf het voorjaar van 2003 was ook Iran op de euro overgestapt en in de twee jaar die volgden verloor de dollarkoers nog eens 12 procent.

Het voordeel van de VS om vrij te kunnen winkelen (meer importeren dan exporteren) werkt alleen voor zover het buitenland extra dollars nodig heeft. Dus telkens wanneer de olieprijzen stijgen op de door de VS gecontroleerde IPE en NYMEX, zijn er in de wereld meer dollars nodig. [24] Omdat 85 procent van de oliehandel buiten de VS plaats vindt, zijn er voor elke extra dollar die binnen de VS nodig is, zeven dollars buiten de VS nodig. Daarmee kan de VS dus gratis winkelen.

Om de buitenlandse vraag naar dollars nog verder te vergroten, verkoopt de VS schatkistpapieren aan buitenlanders, hetgeen de hoeveelheid dollars in het buitenland vermindert. Dit verkleint het aanbod op de wisselmarkten en doet de dollarkoers stijgen. Om te voorkomen, dat de dollarkoers blijft stijgen, moeten nieuwe dollars aan het buitenland “geleverd” worden, hetgeen weer resulteert in gratis winkelen. Wanneer de VS de dollarkoers wil doen zakken, hoeft ze slechts meer te importeren. In feite, zolang de vraag naar dollars in de wereld blijft groeien, kan de VS zelf de koers van de dollar bepalen en profiteren van gratis winkelen. Alleen al voor het jaar 2004 betekende dit een voordeel van gemiddeld 2.167 dollar per inwoner van de VS.

Wanneer landen de dollar de rug toedraaien, worden de dollars die met hun handel te maken hebben gewoonlijk overbodig en overspoelen de wisselmarkten. Dat leidt tot dalende dollarkoersen. Wanneer deze dollars niet tijdig opgedweild kunnen worden, kan de dollar in elkaar klappen. Een logische, maar ietwat obscure oplossing is te bidden, dat de olieprijzen op de IPE en NYMEX stijgen om zo de dollars weer terug te pompen in de oliehandel. Om de dollars van de Iraanse olie- en gashandel te absorberen, en om extra dollars te verkopen als buitenlandse financiering voor Bush’oorlogen, zouden de olieprijzen fors moeten stijgen. Welnu, de gebeden van de Schatkist zijn gehoord. Tussen mei 2003 en september 2005 zijn de olieprijzen bijna verdrievoudigd. [25]

De Iraanse oliebeurs

Het was in deze situatie, dat Iran een nieuwe oliebeurs zou openen, onafhankelijk van de IPE en NYMEX. [26] De beurs was al sinds enkele jaren aangekondigd. [27] en de opening stond gepland voor 20 maart 2006, het Iraanse Nieuwjaar. Aannemende, dat deze beurs er in zou slagen voldoende handel te creëren om een erkende wereldolieprijs te vestigen, en aannemende, dat ze hun prijs stabiel zouden houden, dan zouden de olieprijzen op de IPE en NYMEX niet meer vrij kunnen stijgen. Het kredietcarrousel zou kunnen stoppen en dat zou de hegemonie van de VS onderuit halen. Tegen maart 2006 liepen de spanningen weer hoog op, ofschoon het officieel over de beweerde Iraanse plannen voor nucleaire wapens ging en niet over de oliebeurs. Op 20 maart ging de beurs niet open. In april werd ze aangekondigd voor mei. [28] Maar in mei kondigde President Putin aan, dat Rusland een oliebeurs in roebels zou beginnen. [29] [30] Minder dan een maand later, op 8 juni 2006 was de Russische oliebeurs (RTS) klaar en begon met handelen. [31] [32] [33] Omdat Rusland een veel groter aandeel heeft in de wereldolie-exporten [34] [35], nam dit de belangstelling weg van de Iraanse beurs. In februari 2008 ging de Iraanse beurs eindelijk open, maar nog steeds niet voor ruwe olie.

Zoeken naar bondgenoten

Om het op te nemen tegen Iran heeft de VS bondgenoten nodig. Bondgenoten zijn nuttig om de kosten van militaire operaties te delen en om de puinhopen op te ruimen, zoals in Afghanistan en Irak. Voordat bondgenoten meevechten, willen zij in de regel dat de vijand veroordeeld is door een resolutie van de VN-Veiligheidsraad. Het probleem voor zo’n resolutie is, dat de landen met vetorecht niet « tegen » moeten stemmen. De VS moet dus geen tegenwerking krijgen van Rusland, China, Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk. Als de VS zou vertellen, dat ze de macht over de Iraanse olie- en gasreserves wil en de olie- en gasverkoop terug wil draaien in dollars, dan maakt ze natuurlijk geen schijn van kans. Ze moet dus iets verzinnen, waarmee ze de vetolanden op haar hand kan krijgen. Welnu, de vetolanden zijn de staten, die de Tweede Wereldoorlog gewonnen hebben. Zij hebben toevallig gemeenschappelijk, dat het allemaal kernwapenstaten zijn en allemaal beschikken over verrijkingsinstallaties. Dus wat zouden zij zeggen van een plan om hen te belonen met de exclusieve rechten voor uraniumverrijking en voor de levering van alle nucleaire brandstof aan alle niet-kernwapen staten? [36]

E3, de vreemde Europese delegatie

Op het diplomatieke toneel, zien we het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland, de zogenaamde E3, zich aan de zijde van Bush scharen. Zij zouden de Europese Unie vertegenwoordigen. Deze vreemde samenstelling van een EU-delegatie begint betekenis te krijgen, wanneer we opmerken, dat deze landen de Europese landen zijn, die over verrijkingsinstallaties beschikken. Gecamoufleerd onder de vlag van de Europese Unie, hebben zij hun eigen speciale belangen in de verrijking en verwerking van uranium.

Hoe Europees zijn deze E3 landen? Het is natuurlijk heel vreemd, dat deze E3, namens de Europesche Unie, probeert om Europa’s interessante handelspartner Iran veroordeeld te krijgen door de VN-Veiligheidsraad. Het geeft aan, dat de E3-landen poker spelen om een hoge inzet. Ze nemen weloverwogen het risico de handelsbetrekkingen met Iran te verstoren en daarmee de in euro’s betaalde olietoevoer. Omdat de VS uiteindelijk de macht wil in Iran, wil Bush een handelsembargo en voorlopig werkt « Europa » welwillend mee aan de eerste stappen. Een handelsembargo kan een geducht wapen zijn om een land te verzwakken, zoals het VN-embargo tegen Irak tussen 1991 en 2003, waarbij bijna twee miljoen Irakezen van de honger omkwamen.

Bush zou er waarschijnlijk niet erg vinden, als de Iraanse kerncentrales in aanbouw gebombardeerd zouden worden, zoals Israël met de Iraakse kerncentrales had gedaan in 1981. Dan zou Iran zijn olie moeten verbruiken, in plaats van het in euro’s te verkopen.

En welke rol speelt het Verenigd Koninkrijk in deze EU-delegatie? Natuurlijk heeft het haar eigen belang in de nucleaire brandstofmarkt, maar met haar Londense IPE die altijd in symbiose speelt met de New-Yorkse NYMEX en de daar uit volgende onmogelijkheid om de euro in te voeren, is ze in de eerste plaats het loopjongetje van het Witte Huis, zoals gewoonlijk.

De toon van de gesprekken van de E3 met Iran is niet een toon die je normaal zou verwachten tussen handelspartners, die hun relaties willen verbeteren. De verslagen van de discussies zijn lange litanieën met verplichtingen, die de E3 meent Iran te moeten opleggen. Iran wordt behandeld als het stoute schooljongetje , die hoe dan ook zal moeten gehoorzamen. [37] In januari 2006 dreigde de Franse president Chirac in verdekte termen zelfs met een nucleaire aanval tegen Iran. Het dreigen met een nucleaire aanval is in strijd met het Non-ProliferatieVerdrag en natuurlijk kan zo’n houding alleen maar contraproductief zijn.

Rusland en China

Om een VN-resolutie met sancties tegen Iran te bereiken moeten de VS, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk ervoor zien te zorgen, dat Rusland en China hun vetorecht niet gebruiken. Omdat Rusland en China ook landen met verrijkingsinstallaties zijn, leek dat gemakkelijk, maar mislukte tot nu toe. Rusland en China willen geen militaire interventie tegen Iran.

Rusland heeft nog grote olie-, gas- en steenkoolvoorraden. Sinds de ramp in Chernobyl in 1986 heeft het land geen nieuwe reactor gebouwd. (Daar gaat nu snel verandering in komen.) Rusland wil geen nieuwe VS-invasie in haar achtertuin.

China heeft goede relaties met Iran en contracten voor de levering van gas en olie voor de komende decennia. Als het Iran wil laten vallen, zal ze alternatieven moeten zoeken om aan haar hoge energiebehoefte te kunnen voldoen. Ook China lijkt de agressieve stellingnamen van de VS en de E3 niet te delen.

Waarom wil Iran kernenergie?

Het lijkt misschien vreemd, dat een land, dat over olie beschikt, kernenergie wil. Iran exporteert olie, maar importeert geraffineerde olieproducten. [34] Deze zijn nodig voor verlichting, verwarming, transport en industrie van de groeiende bevolking. Voor veel Iraniërs zou de echte prijs van deze producten te hoog zijn. Daarom worden ze goedkoop verkocht, met verlies voor de Iraanse schatkist. De overstap op elektriciteit moet voorzien in betaalbare energie voor het hele land. Iran heeft de opbrengsten van haar olie-exporten nodig om de import van veel andere noodzakelijke producten te betalen. Daarom wil Iran haar olie niet zelf verbruiken.

Is verrijking in landen zonder kernwapens gevaarlijk?

Natuurlijk uranium bevat 0,7 procent van U-235 atomen, tegen 99,3 procent van overwegend U-238 atomen. Om het als nucleaire brandstof te gebruiken, moet het gedeelte U-235 atomen verhoogd worden tot 3 à 5 procent. Om dit te bereiken, moet de uranium eerst gezuiverd worden en omgezet worden in een gas. In deze vorm kunnen lange rijen centrifuges telkens een paar van de zwaardere U-238 uitfilteren in een lang en energieverslindend proces. De risico’s in het verrijkingsproces zijn die van de chemische industrie en niet zo zeer de lage straling. Dit uranium is ongeschikt om bommen van te maken. Voor bommen heb je een verrijking van minimaal 90 procent nodig. [38] Wanneer een land, zoals bijvoorbeeld Iran, zou besluiten om zulk hoog verrijkt uranium te ontwikkelen, zou het 3 tot 5 jaar kunnen duren om voldoende te produceren voor een bom. Bovendien, volgens wetenschappers, worden hier veel grotere installaties voor gebruikt. De vaak herhaalde, maar foute opvatting, dat men ongemerkt hoog verrijkt uranium zou kunnen produceren in een civiele verrijkingsinstallatie, dient nu Bush’ stelling, dat de verrijking in de handen van kernwapenlanden zou moeten blijven.

Geboorte van een nieuwe wereldorde

Het idee om verrijkingscapaciteiten te beperken tot de landen die ze momenteel al hebben is niet nieuw. De beschuldigingen tegen Iran en de succesvolle misleiding van journalisten, politici en diplomaten hebben de ideale omstandigheden gecreëerd om de realisatie van de plannen te versnellen. Het idee verscheen in een brochure van de VN in 2004. [39] Toen was het nog in de vorm van een oproep voor een vrijwillig en in de tijd beperkt moratorium om geen nieuwe installaties te bouwen voor de verrijking en verwerking van uranium. In februari 2005 werd het idee door de VN verder uitgewerkt als de Multilaterale Nucleaire Aanpak, in het engels: Multilateral Nuclear Approach (MNA). [40] Reeds in april 2005 stelde de Japanse VN-ambassadeur Kenzo Oshima de vraag, “of de MNA niet onterecht beperkingen oplegde aan het vreedzame gebruik van kernenergie door niet-kernwapen staten, die hun nucleaire activiteiten uitvoeren op een betrouwbare en transparente manier, in overeenstemming met hun verplichtingen in het kader van het Non-Proliferatie Verdrag.” [41]

Op 6 februari 2006 maakte het Department of Energy van de VS haar versie van het idee bekend in hun plan voor het Global Nuclear Energy Partnership (GNEP). De volgende dag, op de Oarai Conferentie in Japan, wordt dit GNEP gepresenteerd als een idee van het hoofd van de IAAE, ElBaradei, en een voorstel van Bush. [42] En natuurlijk mag het bij zo’n subliem idee niet aan glans ontbreken. Dus, enkele dagen later, complimenteert het Department of Energy van de VS zichzelf als volgt: “Tenslotte zal de partnerschap regeling tussen brandstof-cyclus staten en alleen-reactor staten, zoals deze door het GNEP beoogd wordt, er toe bijdragen de wereld te voorzien van schone electrische stroom, door de naties zonder brandstof-cyclus een aantrekkelijk geprijsde, betrouwbare toegang te bieden tot nucleaire brandstof, in ruil voor hun verplichting afstand te doen van de ontwikkeling van verrijkings- en recycling-technologieën.” [43]

Bedenkelijke elementen

De nieuwe wereldorde komt in de vorm van nieuwe veiligheidsregels binnen het controlesysteem van de IAAE. Wanneer we kijken naar de geest van het Additionele Protocol, dan moeten we niet rekenen op gelijke rechten of eerlijke verhoudingen.

Binnen de landen van het Non-ProliferatieVerdrag hebben alleen de kernwapenlanden, plus Duitsland, Nederland en Japan verrijkingsinstallaties. [44] De overige lidstaten zouden het recht uranium te verrijken moeten opgeven. In ruil daarvoor krijgen ze de plechtige belofte van de kernwapenstaten, dat deze laatste altijd nucleaire brandstof zullen leveren. Beloftes? Waren dit niet de landen die in 1968 beloofd hadden hun kernwapens te zullen ontmantelen? Zoals we weten hebben ze hun woord nog steeds niet gehouden. Erger nog, Frankrijk heeft zelfs een nieuwe generatie kernwapens ontwikkeld, die de stap naar een kernoorlog makkelijker en geleidelijker moet maken. Nog in 2006 hebben Frankrijk en de VS hun kernwapenarsenaal gebruikt om de wereld te bedreigen. En nu zouden niet-kernwapen landen nog meer rechten op moeten geven en afhankelijk moeten worden van IAAE’s club van nucleaire brandstof leveranciers?

Om niet-kernwapen landen te verleiden, belooft dit plan lagere elektriciteitsprijzen. De reeds bestaande verrijkingsinstallaties zouden twee maal zoveel capaciteit hebben als de wereld nodig heeft. Door de bouw van nieuwe installaties te verhinderen, zou beter gebruik kunnen worden gemaakt van de bestaande installaties. En dus zou de prijs van verrijkt uranium, en daarmee de prijs van elektriciteit dalen… Moeten we die woorden geloven? De verrijkingsindustrie wordt niet gedreven door het belang om ’s werelds elektriciteitsprijzen te doen dalen. Ondanks de overcapaciteit op de wereld zijn de Europeanen druk doende om hun productiecapaciteiten in het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Duitsland fors uit te breiden. [45] Zij streven naar een groter marktaandeel en meer winst! En als er door de nieuwe IAAE-regels geen nieuwe concurrenten op de markt toegelaten worden, dan kan dit alleen maar leiden tot buitensporige prijzen van verrijkt uranium, en dus van elektriciteit.

De nieuwe plannen voorzien een sterk gereguleerd en nauw gecontroleerd distributiesysteem voor brandstofleveringen. De IAAE zou de tussenpersoon worden tussen brandstof producerende en brandstof consumerende leden. Op het eerste gezicht lijkt dat misschien een betrouwbare constructie, omdat de IAAE een VN-orgaan is. De IAAE is echter ook de politieman in het systeem. Ik denk niet dat het verstandig is om politieagenten handel te laten drijven met de partijen die zij moeten inspecteren. Bovendien is de VN niet een of ander integere regering, die in staat zou zijn de onpartijdigheid van haar politiemensen te garanderen.

De plannen voor het distributiesysteem adviseren minimale nationale voorraden en gezamenlijke regionale buffervoorraden in verschillende “gastheer”-landen. Vreemd, niet waar? Het doel van minimale voorraden binnen de landen kan nauwelijks verdedigd worden als een veiligheidsmaatregel. Zelfs met gigantische voorraden van 3,5 procent verrijkt uranium kun je geen kernwapen maken. Waarom zou de IAAE willen, dat landen slechts over minimale brandstofvoorraden mogen beschikken? Ik ben bang, dat daar maar één aannemelijk antwoord op is: om de niet-kernwapen landen in een ijzeren greep te houden. Dat is heel wat macht voor onze nucleaire waakhond. Deze macht gaat veel verder dan voor zijn inspecties noodzakelijk is. Dit is pure macht om de soevereiniteit van naties te niet te doen. Wanneer een natie iets doet, dat de waakhond of zijn baas niet wil, kan de brandstofkraan eenvoudig dicht gedraaid worden om onmiddellijke onderwerping te bewerkstelligen. Het riekt naar dictatuur op wereldniveau. En natuurlijk, de brandstofleveranciers zullen nooit de dupe zijn. Die produceren hun eigen brandstof.

In theorie is de baas van de IAAE de VN. Maar werkt dat zo in de praktijk? De IAAE heeft een moeilijke taak, omdat zij spanningen en belangenconflicten tussen leden van het Non-ProliferatieVerdrag niet kan negeren. De onafhankelijkheid van de IAAE ten aanzien van nationale belangen staat permanent onder druk. Haar beperkte budget noopt haar keuzes te maken, die beïnvloed worden door de conflicten die zich voordoen. Tijdens het embargo tegen Irak zagen we, hoe de IAAE gek gemaakt werd door Bush, die telkens meer en intensievere controles eiste. De waakhond werd er keer op keer op uit gestuurd om zeker te zijn, dat Irak veilig kon worden binnen gevallen. Ofschoon de IAAE verplicht is vertrouwelijke informatie uit haar inspecties geheim te houden, ontving het leger van de VS deze vertrouwelijke informatie permanent, en gebruikte deze voor de voorbereiding van haar invasie. (En tenslotte, om Irak binnen te vallen, zette Bush de VN-Veiligheidsraad simpelweg buiten spel…) Bij de IAAE-inspecties in Iran zien we hetzelfde gebeuren. Bush schreeuwt en de hond rent achter de stok aan. 

De regels voor de nieuwe wereldorde worden gepresenteerd als “een idee van ElBaradei en een voorstel van Bush”. Ik neem aan dat beide plannen, IAAE’s Multi-National Approach (MNA) en Bush’ Global Nuclear Energy Partnership (GNEP), samen zullen smelten tot een versie die door de VS gedicteerd wordt.

Natuurlijk is het een strategisch hoogstandje om alle niet-kernwapen landen in een ijzeren greep te krijgen, zodra zij verslaafd raken aan kernenergie. Maar er zijn nog veel meer voordelen voor de nucleaire brandstofleveranciers. Onder de paraplu van de IAAE zal de markt totaal gereguleerd zijn. Alle producenten werken samen in dezelfde organisaties en allen zullen geïnteresseerd zijn in de hoogst mogelijke winst. Samen zullen zij de prijs voor de nucleaire brandstof in de wereld bepalen. Zoals tegenwoordig de wereldolieprijzen op de marktplaatsen van IPE en NYMEX bepaald worden, zullen de nucleaire brandstof prijzen door een kleine elite bepaald worden.

Nu komt het heikele punt. Nucleaire brandstof moet betaald worden. De vraag is: in welke valuta (of valuta’s) zal de klant moeten betalen? Deze valuta’s zullen de meest gevraagde valuta’s ter wereld worden. Je kunt het vergelijke met de dollar van vandaag.

Het lijkt erop, dat deze valuta’s nog niet beslist zijn. Maar, als elke brandstofleverancier in zijn eigen valuta betaald wil worden, zal wereldwijd de vraag toenemen naar Japanse yens, Chinese yuan renminbi, Russische roebels, euro’s, Engelse pounds en US-dollars. Er zal vermoedelijk een voorkeurvolgorde ontstaan, gerelateerd aan de hoeveelheid nucleaire brandstof die elk van de producenten kan leveren. Elk van deze landen zal de voordelen kennen, die gekoppeld zijn aan het leveren van geld aan het buitenland. Natuurlijk, op de lange duur zal elk van deze landen ook de negatieve effecten op haar economie te verduren krijgen, en, na een aantal decennia haar munt in elkaar laten klappen om van de torenhoge buitenlandse schulden af te komen. Dat is, in het kort, wat er kan gebeuren wanneer iedere leverancier betaling in zijn eigen valuta eist.

Echter, het feit dat het plan vermeldt, dat de IAAE de tussenpersoon tussen leveranciers en klanten moet worden, kan er op wijzen, dat de IAAE zal beslissen in welke valuta betaald moet worden. Bush hoopt beslist, dat dat de dollar zal zijn. Wanneer nucleaire brandstof uitsluitend in dollars betaald moet worden, dan zal de vraag naar dollars, en daarmee de overheersing van de VS, nog voor tientallen jaren verzekerd zijn.

Het VN-theater

Met een project voor een nieuwe wereldorde, dat discreet op de achtergrond voorbereid is, hebben we nu een anti-Iraanse alliantie van de VS en E3. Zij ruiken de mogelijkheid voor een coup om de wereldmarkt voor nucleaire brandstof in te pikken. Om te slagen hebben zouden ze slechts één of ander wettelijk sausje nodig hebben over een verbod uranium te verrijken, met Iran als voorbeeld. En een resolutie van de VN-veiligheidsraad zou voldoende zijn, als deze het standpunt van de IAAE legaliseert, dat het landen kan verbieden uranium te verrijken.

Natuurlijk zouden zij het Iran dan onmogelijk maken om in het Non-Proliferatie Verdrag te blijven. Om te slagen, moeten zij behoedzaam te werk gaan om ervoor te zorgen, dat Iran het verdrag niet verlaat voordat zo’n resolutie is aangenomen. Want, als Iran het verdrag eerder verlaat, is er geen reden meer voor een resolutie. Landen die geen deel uitmaken van het Non-Proliferatie Verdrag, zoals Israël, India, Pakistan, Cuba en Brazilië zijn vrij uranium te verrijken en te doen wat ze willen.

De vraag is: zullen de VS en de E3 er in slagen Rusland en China te verleiden? In mei 2007 hebben de VS, Rusland, China, Frankrijk en Japan elkaar ontmoet om de mogelijkheden te onderzoeken voor de voorgestelde internationale nucleaire brandstof banken… [46]

In het geval dat deze overval door de kernwapenstaten zou lukken, zou het vermoedelijk tot enorme spanningen binnen het Non-Proliferatie Verdrag leiden. De organisatie zou al zijn geloofwaardigheid kunnen verliezen en veel niet-kernwapen landen zien vertrekken. Het resultaat zou wel eens het tegenovergestelde kunnen zijn van de bedoeling van het verdrag.

Referenties en bronnen:

(Werkt een link niet meer? Vraag document aan CourtFool.)

[1] NPT landen:

      http://www.carnegieendowment.org/files/Tracking_Ch02map.pdf

[2] NPT tekst:

      http://disarmament2.un.org/wmd/npt/npttext.html (See article IV)

[3] Overeenkomst IAAE-Iran:

      http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/Others/infcirc214.pdf

[4] Nucleaire geschiedenis van Iran:

      http://www.nti.org/e_research/profiles/1825_1826.html

[5] Groeiende oppositie tegen de shah:

     http://www.countriesquest.com/middle_east/iran/history/growing_opposition_to_the_shah.htm

[6] Mossadeq: 

      http://www.iranchamber.com/history/oil_nationalization/oil_nationalization.php

[7] Israelische aanval op Iraakse kerncentrale in 1981: 

      http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/7/newsid_3014000/3014623.stm

[8]  60 % afhankelijkheid van olie import:

      http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=10000087&sid=ar4D7HVGikXo&refer=top_world_news

[9] 130 gram uranium:

     http://www.fas.org/nuke/guide/iran/iaea0603.html  (last line)

[10] artikel 37 van IAAE’s overeenkomst met Iran:  

      http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/Others/infcirc214.pdf

[11] 40 % van EU importen komen uit Iran

      http://europa.eu/scadplus/leg/en/lvb/r16004.htm (Item 14)

[12] EU importen uit Iran bestaan voor 90 % uit energie

     http://ec.europa.eu/trade/issues/bilateral/countries/iran/index_en.htm

[13] Geld drukken is maar bij wijze van spreken. Meer dan 95 % van al het geld op de wereld bestaat slechts als getallen

      op bankrekeningen.

[14] VS handels- en betalingsbalans 2007

      http://www.ustreas.gov/offices/international-affairs/economic-exchange-rates/052008_report.pdf , page 9

[15] VS netto buitenlandse schuld 2007

      http://www.federalreserve.gov/newsevents/speech/kroszner20080901a.htm

[16] Fred Eckhard bevestigt VN toestemming voor Iraakse overstap op euro

      http://www.un.org/News/briefings/docs/2000/20001031.db103100.doc.html

[17] Statistieken van Iraakse olie-exporten in euro’s

      http://www.un.org/Depts/oip/background/oilexports.html

[18] Val van de dollarkoers

      http://www.courtfool.info/en_Cost_abuse_and_danger_of_the_dollar.htm (laatste kaart) &  http://fx.sauder.ubc.ca/data.html

[19] Colin Nunan, Petrodollar or Petroeuro:

      http://www.feasta.org/documents/review2/nunan.htm

[20] IMF waarschuwing voor in elkaar klappen van de dollar 4 juli 2002:

      http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/2097064.stm

[21] Downing Street Memo 23 juli 2002

      http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article387374.ece

[22] Cheney’s leugen 26 aug 2002

      http://projects.publicintegrity.org/WarCard/Default.aspx?src=project_home&context=key_false_statements&id=946

[23] Financial Times, June 5th 2003

[24] Meer dollars nodig